Najpiękniejsze schroniska w polskich górach
Polskie góry kryją w sobie wiele urokliwych miejsc, które od lat przyciągają miłośników przyrody i wędrówek. Jednym z najbardziej malowniczych elementów krajobrazu są schroniska górskie, będące nie tylko azylem dla zmęczonych turystów, ale i świadkami historii oraz dziełami architektury.
Historia
Początki schronisk w polskich górach sięgają XIX wieku, kiedy to rozwijająca się turystyka tatrzańska wymusiła budowę miejsc schronienia. Pierwsze schronisko powstało nad Morskim Okiem w 1836 roku, a jego historia jest pełna dramatycznych wydarzeń, w tym pożarów, które niejednokrotnie niszczyły te drewniane konstrukcje. Wraz z rozwojem turystyki, schroniska zaczęły powstawać również w innych pasmach górskich, takich jak Karkonosze czy Bieszczady, gdzie każde z nich zaczęło tworzyć własną, unikatową historię.
Architektura
Architektura schronisk górskich w Polsce często nawiązuje do tradycyjnych form budownictwa, jak szałasy pasterskie, które od wieków stanowiły schronienie w górach. Wiele z nich to obiekty zbudowane z drewna, które doskonale komponują się z otaczającą je przyrodą i krajobrazem.
TOP 5 najpiękniejszych polskich schronisk w Górach
Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich
Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów
Źródło: commons.wikimedia., Cybularny
Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich to wyjątkowe miejsce, które łączy w sobie bogatą historię, unikalną architekturę i dynamiczny obecny stan. Oto szczegółowy opis:
Architektura: Schronisko to kamienny budynek, którego architektura harmonijnie wkomponowuje się w otaczający krajobraz Tatr. Nakryty jest spadzistym dachem pokrytym gontem, co dodaje mu uroku i charakteru górskiego schronienia. Zaprojektowane z myślą o integracji z naturą, schronisko jest przykładem architektury organicznej, kształtowanej w analogii do otoczenia.
Historia: Pierwsze schronisko w Dolinie Pięciu Stawów Polskich powstało już w 1876 roku i było niewielkim, jednoizbowym budynkiem z bloków granitowych. Wraz z rosnącą popularnością regionu, konieczne stało się budowanie kolejnych, większych i wygodniejszych schronisk. Obecne schronisko, które jest piątym z kolei, zostało zbudowane w latach 1947–1953 i jest najwyżej położonym schroniskiem górskim w Polsce. Jego projekt, nagrodzony przez Ministra Budownictwa, został harmonijnie wkomponowany w krajobraz Tatr.
Czasy obecne: Schronisko PTTK w Dolinie Pięciu Stawów Polskich jest czynne przez cały rok i znane jest z gościnności oraz wyśmienitej szarlotki według oryginalnej receptury. Dysponuje 67 miejscami noclegowymi w pokojach 2-10 osobowych i jest popularnym miejscem zarówno dla turystów, jak i miłośników gór. Schronisko jest również ekologiczne, korzystając z naturalnych zasobów do ogrzewania i oświetlenia, co minimalizuje jego wpływ na środowisko naturalne.
To schronisko jest nie tylko bazą wypadową na tatrzańskie szlaki, ale także miejscem, gdzie można doświadczyć prawdziwej górskiej atmosfery i podziwiać niezwykłe widoki Doliny Pięciu Stawów Polskich.
Dom Śląski: Architektura, Historia i Czasy Obecne
schronisko turystyczne Śląski Dom
Źródło: commons.wikimedia., Jacek Halicki
Architektura: Dom Śląski, zbudowany w stylu charakterystycznym dla niemieckich schronisk sudeckich z okresu międzywojennego, prezentuje formę zewnętrzną, która wyróżnia się schodkowym lub piramidalnym kształtem dachu. Parter i piętro budynku są oszalowane deskami, a dach oraz poddasze pokryte są płytkami eternitu. Wnętrze schroniska utrzymane jest w ciepłej, czerwono-żółtej tonacji, co nadaje mu przytulny i gościnny charakter.
Historia: Pierwsze schronisko na Przełęczy pod Śnieżką, które dało początek Domowi Śląskiemu, powstało już w XVII wieku jako schronienie dla drwalów i pasterzów. Obecny budynek, który jest trzecim z kolei w tym miejscu, został zbudowany w latach 1921-1922 według projektu wrocławskiego architekta Herberta Erasa. W przeszłości, obok schroniska funkcjonowała eksperymentalna turbina wiatrowa, która jednak nie przetrwała próby czasu.
Czasy Obecne: Dziś Dom Śląski służy wyłącznie turystom, będąc jednym z najpiękniej położonych schronisk w Karkonoszach. Położony na wysokości 1400 m n.p.m., u zbiegu głównych szlaków turystycznych, oferuje nie tylko schronienie, ale również możliwość podziwiania malowniczych widoków na Równię pod Śnieżką i Śnieżkę. Schronisko przeszło remont, podczas którego obłożono je żółtą okładziną, a dach pokryto blachą, co zmieniło jego pierwotny charakter.
Dom Śląski pozostaje ważnym punktem na mapie turystycznej Sudetów, zachęcając swoją historią, architekturą i niezapomnianymi widokami każdego, kto zdecyduje się odwiedzić to wyjątkowe miejsce.
Chatka Puchatka: Architektura, Historia i Czasy Obecne
Stara Chatka Puchatka, Bieszczady, Źródło: commons.wikimedia., Pudelek
Architektura: Chatka Puchatka, znana również jako Schron Turystyczny BdPN „Chatka Puchatka”, jest obiektem, który wyróżnia się swoją prostotą i funkcjonalnością. Położona na Połoninie Wetlińskiej, schronisko zostało zbudowane po II wojnie światowej jako strażnica wojskowa. Wzniesiony budynek miał służyć celom obserwacyjnym, a jego konstrukcja była dostosowana do trudnych warunków górskich. Po przejęciu przez PTTK i przekształceniu w schronisko, Chatka Puchatka stała się kultowym miejscem dla wielu turystów.
Historia: Historia Chatki Puchatka rozpoczęła się niedługo po II wojnie światowej, kiedy to obiekt był pierwotnie posterunkiem obserwacyjnym Wojsk Ochrony Pogranicznej. Od 1956 roku działało w nim schronisko PTTK, które po sporze prawnym zakończonym w 2015 roku, przeszło pod zarząd Bieszczadzkiego Parku Narodowego. Pierwszym dzierżawcą schroniska był Ludwik Pińczuk, który był też stałym ajentem od 1986 roku. Pomysłodawcą nazwy schroniska jest polski żeglarz Leonid Teliga.
Czasy Obecne: W obecnych czasach, po gruntownej przebudowie, Chatka Puchatka nie pełni już funkcji noclegowej. Została przekształcona w schron turystyczny bez stałej funkcji noclegowej, oferując jedynie miejsca awaryjne w przypadku załamania pogody czy innych nieprzewidzianych sytuacji. Obiekt został ponownie oddany do użytku 24 września 2022 roku, jednak bez przywrócenia funkcji noclegowej. W schronisku znajduje się bufet oraz sala edukacyjna, a także dyżurka GOPR. Przebudowa Chatki Puchatka oraz zmiana jej kwalifikacji budzi od kilku lat duże kontrowersje w środowiskach turystycznych.
Chatka Puchatka pozostaje jednym z najbardziej charakterystycznych punktów w Bieszczadach, będąc świadkiem historii i zmian, jakie zachodziły w tym regionie na przestrzeni lat.
Schronisko PTTK na Szczelińcu: Architektura, Historia i Czasy Obecne
Szczeliniec Wielki Schronisko PTTK, Źródło: commons.wikimedia., Longjoe
Architektura: Schronisko PTTK na Szczelińcu, położone na wysokości 905 m n.p.m., jest zbudowane w stylu tyrolskim, co nadaje mu charakterystyczny, górski wygląd. Budynek wyróżnia się swoją konstrukcją z kamienia i drewna oraz spadzistym dachem, który jest typowy dla regionu Sudetów. Z tarasów widokowych schroniska roztacza się przepiękna panorama na Karkonosze, Góry Sowie, Kamienne oraz Broumovskie Ściany.
Historia: Pierwsza drewniana letnia altana na Szczelińcu Wielkim powstała w 1815 roku, a obecny budynek schroniska został wzniesiony w 1845 roku. Inicjatorem budowy był miłośnik Gór Stołowych, Franz Pabel, który nadał mu nazwę Schweizerai. Po II wojnie światowej, w 1947 roku, schronisko przejęło Polskie Towarzystwo Turystyczne, zmieniając nazwę na Szwajcarka, a w 1950 roku przejęło je Polskie Towarzystwo Turystyczno-Krajoznawcze (PTTK). W pobliżu schroniska znajdują się tablice upamiętniające pobyt na szczycie Johanna W. Goethego i Johna Quincy’ego Adamsa, jak również tablica upamiętniająca Franza Pabla.
Czasy Obecne: Schronisko “Na Szczelińcu” jest obiektem całorocznym, oferującym 38 miejsc noclegowych, kuchnię, bar oraz inne udogodnienia takie jak gitary, biblioteczka i gry planszowe dla gości. Jest świetną bazą wypadową w Góry Stołowe oraz czeskie Broumowskie Ściany. Szczeliniec Wielki, na którym znajduje się schronisko, odwiedza rocznie około 300 000 turystów, co świadczy o jego popularności i znaczeniu w turystyce regionu.
Schronisko “Na Szczelińcu” pozostaje jednym z najbardziej malowniczych i historycznie bogatych miejsc w polskich górach, zachęcając swoją atmosferą i niezapomnianymi widokami każdego, kto zdecyduje się je odwiedzić.
Schronisko PTTK na Hali Rysianka: Architektura, Historia i Czasy Obecne
Schronisko PTTK na Rysiance Źródło: commons.wikimedia., Pudelek
Architektura: Schronisko PTTK na Hali Rysianka jest przykładem tradycyjnej górskiej architektury. Zbudowane z kamienia i drewna, z charakterystycznym, spadzistym dachem, doskonale wpisuje się w krajobraz Beskidu Żywieckiego. Wnętrze schroniska utrzymane jest w stylu, który łączy w sobie prostotę i funkcjonalność, zapewniając przytulną atmosferę dla odwiedzających.
Historia: Historia schroniska sięga roku 1936, kiedy to Gustaw Pustelnik, dzierżawca schroniska na Hali Lipowskiej, nabył udziały w Hali Rysianka. Pomimo początkowych trudności, w tym protestów lokalnej społeczności i organizacji turystycznych, dzięki wsparciu Tatrzańskiego Towarzystwa Narciarzy, budowa została dokończona, a schronisko rozpoczęło działalność w roku 1937. W czasie II wojny światowej schronisko zostało zdewastowane, ale po wojnie szybko odbudowano je i ponownie otwarto dla turystów.
Czasy Obecne: Obecnie schronisko oferuje 50 miejsc noclegowych w pokojach od 2 do 10-osobowych. W obiekcie znajduje się bufet oferujący pełne wyżywienie. Schronisko jest popularnym punktem wypadowym dla turystów pragnących odkrywać uroki górskich szlaków. Nieopodal schroniska znajduje się pole namiotowe, które jest czynne do końca września. Schronisko jest obsypane śniegiem od grudnia do połowy kwietnia, co stwarza świetne warunki do uprawiania sportów zimowych.
Schronisko PTTK na Hali Rysianka pozostaje jednym z najbardziej malowniczych i historycznie bogatych miejsc w polskich górach, zachęcając swoją atmosferą i niezapomnianymi widokami każdego, kto zdecyduje się je odwiedzić.
Zobacz inne artykuły
