Służebności stanowią klasyczny przykład ograniczonych praw rzeczowych, o których mowa w art. 244 §1 Kodeksu cywilnego. Mogą być ujawnione w księdze wieczystej prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece.
Rodzaje służebności
Kodeks cywilny wyróżnia trzy zasadnicze typy służebności: gruntowe, osobiste oraz przesyłu. Służebność gruntowa obciąża jedną nieruchomość, czyli tzw. nieruchomość obciążoną, na rzecz innej, tj. nieruchomości władnącej. Służebność umożliwia korzystanie z innej nieruchomości w oznaczonym zakresie, np. przejazdu lub doprowadzenia mediów. Z kolei służebność osobista ustanawiana jest na rzecz określonej osoby fizycznej i co do zasady wygasa z jej śmiercią, natomiast służebność przesyłu dotyczy przedsiębiorców utrzymujących urządzenia przesyłowe na cudzym gruncie.
Księga wieczysta a wpis służebności
Zgodnie z art. 2 u.k.w.h. księgi wieczyste są jawne, czyli każdy może zapoznać się z ich treścią. Ujawnienie służebności w księdze wieczystej ma charakter ochronny, bowiem zapewnia pewność i przejrzystość obrotu nieruchomościami oraz umożliwia stosowanie rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych.
Charakter wpisu służebności
Wpis służebności ma co do zasady charakter deklaratywny, a nie konstytutywny. Oznacza to, że potwierdza istniejące już prawo, powstałe np. na mocy umowy notarialnej, orzeczenia sądu, decyzji administracyjnej czy zasiedzenia. Służebność ujawnia się w dziale III księgi wieczystej nieruchomości obciążonej, a w przypadku służebności gruntowej – również w formie wzmianki w księdze nieruchomości władnącej. Wpisu dokonuje sąd rejonowy właściwy dla położenia nieruchomości, na wniosek złożony na formularzu KW-WPIS, wraz z dokumentem stanowiącym podstawę wpisu. Zgodnie z art. 42 ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych opłata wynosi 200 zł.
Wykreślenie służebności
W przypadku wygaśnięcia służebności dla zachowania aktualności księgi konieczne jest złożenie wniosku o wykreślenie. Od wniosku o wykreślenie z księgi wieczystej płaci się połowę opłaty za wpis. Należy do niego dołączyć dokumenty uzasadniające wykreślenie.
Podsumowanie
Ujawnienie służebności w księdze wieczystej nie stanowi warunku jej powstania, ale jest konieczne dla pełnej skuteczności służebności wobec osób trzecich. Zapewnia pewność prawa, chroni uczestników obrotu i realizuje zasadę bezpieczeństwa prawnego.
Leave A Comment